گزارشی دانشجویی از خانه ملت
روایتی از یک روز در بهارستان؛ مواجهه دانشجویان با صحن سیاست، هیاهوی تصمیم سازی و تاریخ زنده مجلس…
صبح روز چهارم آذر ۱۴۰۴، گروهی از دانشجویان دانشگاه بینالمللی علامه عسکری(ره)، بهواسطه برنامهریزی انجمن علمی علوم سیاسی و روابط بینالملل و همراهی معاونت فرهنگی و مسئولان دانشگاه، در قالب یک اردوی علمی راهی مجلس شورای اسلامی شدند. مسیر کوتاه، با گفتوگوهای دانشجویی و پرسشهایی درباره سیاست و قانونگذاری گذشت و ورود رسمی گروه ساعت ۸:۴۵ ثبت شد. حضور در بهارستان، با تحویل وسایل در ورودی و طی کردن مرحله نخست کنترل امنیتی آغاز شد. سپس دانشجویان از درب شماره چهار وارد ساختمان مجلس شدند؛ جایی که آیات برجستهای از قرآن بر دیوارها خودنمایی میکرد . پس از عبور از بازرسی دوم، گروه به مسیر اصلی صحن هدایت شد. فضای مجلس برخلاف تصور رایج آرام و یکنواخت نبود؛ صداهای پراکنده، رفت و آمد های سریع و گاهی صدای تنشهای کوتاه نمایندگان، ضربآهنگ واقعی سیاست را برای دانشجویان قابل لمس کرد. در میانه این رفت و آمد ها، یکی از کارشناسان حاضر توضیحاتی ابتدایی درباره سازوکارهای نظارتی مجلس ارائه کرد؛ از شیوه طرح سؤال از وزرا و روند استیضاح گرفته تا چگونگی رأیگیری، تفاوت «طرح» و «لایحه» و نقش کمیسیونها و فراکسیونها. ساختار مجلس با زبانی ساده برای دانشجویان تشریح شد تا تصویری اولیه از مسیر تبدیل ایده به قانون شکل بگیرد. دانشجویان سپس وارد جایگاه میهمانان در صحن علنی شدند. صحن، پر از گفتوگوهای پراکنده و رفتوآمدهای پیوسته نمایندگان بود. موضوعات مطرحشده نیز متناسب با تنشهای روز چهارم آذر، رنگی از مباحث اقتصادی، نظارتی و انتقادات نسبت به عملکرد برخی دستگاهها داشت. سخنانی درباره ضرورت کنترل نوسانات مالی، تأکید بر مراقبت از امنیت و اخلاق عمومی در فضای مجازی و اشارههایی غیرمستقیم به کاستیهای بخشهای مختلف، فضای جلسه را شکل میداد. دانشجویان تلاش میکردند میان این بحثها، رابطه تصمیمسازی و واقعیتهای اجتماعی را بهتر درک کنند. پس از ساعاتی ، گروه از صحن خارج شد و مسیرِ بازدید از موزه مجلس را ادامه داد. بنای تاریخی بهارستان، ابتدا توسط میرزا خان قزوینی ساخته شد و پس از درگذشت او، به تملک ناصرالدینشاه درآمد. بعدها، با فشار جریانهای مشروطهخواه و ضرورت ایجاد خانه ملت، این ساختمان بهعنوان محل مجلس برگزیده شد و سالهاست که بخشی از حافظه سیاسی ایران را در خود نگه داشته است. در موزه، ابتدا ویدئویی درباره چهار دوره مهم تاریخ پارلمان در ایران نمایش داده شد: شکلگیری مجلس در مشروطه، دوران قاجار، دوران پهلوی و سپس مجلس شورای اسلامی پس از انقلاب ۱۳۵۷. پس از آن، نقاشیهای کمالالملک، اسناد تاریخی و هدایای دیپلماتیک کشورها به ایران، در معرض دید قرار گرفت و فضای بازدید را رنگی از تاریخ و هنر بخشید. گشتوگذار در راهروهای قدیمی موزه، با دیوارهایی که ردّ سالهای سیاست را بر خود دارند، پایانبخش این تجربه بود؛ تجربهای که برای بسیاری از دانشجویان فقط یک اردو نبود، بلکه روبهرو شدن نزدیک با فرآیند قانونگذاری، با تاریخ، و با واقعیت بیواسطه فضای سیاسی کشور بود.
تهیه و تدوین گزارش : ملینا کاویانی، زینب حسینپور
روابط عمومی شعبه تهران